Kąpielisko Malta

Projekt wybrany przez sąd konkursowy do dalszych opracowań jako jedna z dwóch wyróżnionych prac.

Konkurs na wykonanie koncepcji urbanistyczno – architektonicznej zagospodarowania terenu plaży miejskiej i kąpieliska na obszarze rekreacyjnym Malta w Poznaniu

TYP: architektura
LOKALIZACJA:
 Poznań, Polska
STATUS: projekt konkursowy
DATA: grudzień 2018
PROJEKT:
mgr inż. arch. J. Wójtowicz,
inż. arch. Filip Zieliński

PUBLIKACJE:
Architektura Murator
WhiteMAD
Gazeta Wyborcza
Głos Wielkopolski
RTK Poznań

WPROWADZENIE

Jezioro Maltańskie od 1952 roku daje Poznaniakom możliwość skorzystania z odpoczynku i relaksu w centrum miasta. Piękne trasy wokół wody przyciągają setki mieszkańców pragnących aktywnie spędzić czas, a zielone łąki w słoneczne dni zapełniają się rodzinami z dziećmi. Dlaczego więc tak niewiele chętnych korzysta z maltańskiego kąpieliska? Rozmowy z Poznaniakami pozwoliły nam zdefiniować dwa główne problemy: ZANIECZYSZCZONA WODA oraz PRZESTARZAŁA INFRASTRUKTURA. Jednoczesna obawa mieszkańców przed korzystaniem z wodnych atrakcji wraz z brakiem atrakcyjnych, łączących punktów węzłowych sprzyjających tworzeniu się multifunkcjonalnej przestrzeni, sprawiła, że z biegiem czasu oraz pod wpływem nowopowstałych bodźców w postaci okolicznych term czy też galerii, maltańskie kąpielisko stało się miejscem nieatrakcyjnym i odpychającym.

PROBLEM

Aktywizacji kąpieliska nie osiągnie się nawet najbardziej spektakularną koncepcją jeśli nie poruszy ona tematyki stanu nawodnej infrastruktury oraz czystości wody. Przekonanie mieszkańców do korzystania z uroków miejskiej plaży musi bazować na rozwiązaniu wspomnianego wcześniej problemu jakim jest duże zanieczyszczenie (odbierane wizualnie) Jeziora Maltańskiego. W tym kontekście, nieracjonalnym staje się próba odtworzenia kąpieliska w jego dotychczasowej formie. Utrzymanie przejrzystości wody w tak dużym akwenie wiązałoby się z ogromnymi kosztami. Jednak duża powierzchnia „Malty” może stać się jej największą zaletą umożliwiając zastosowanie zyskującej coraz większą popularność technologii tzw. stawu kąpielowego, który gwarantuje oczyszczanie wody w sposób całkowicie naturalny, pozbawiony konieczności ingerencji substancji chemicznych. Idea działania stawu zakłada wykorzystanie podziału tafli wody na strefę rekreacyjno-kąpielową oraz strefę regeneracyjno-bagienną. Pierwsza strefa pełni funkcję tradycyjnego basenu i służy do kąpieli, druga natomiast to zaplecze techniczne służące oczyszczaniu i uzdatnianiu wody całego kąpieliska.

IDEA

Proponowane przez nas rozwiązanie bazuje na wykorzystaniu spostrzeżenia mówiącego o tym, że ludzie przychodzą tam gdzie są ludzie. Jako istota społeczna człowiek zawsze będzie ciągnął do miejsc pełnych życia, stwarzających wiele możliwości. Taka właśnie jest nasza koncepcja zmian kąpieliska oraz terenu je otaczającego. Opierając się na badaniach socjologicznych oraz na czystej logice stworzyliśmy program funkcjonalny zapewniający stałą żywotność oraz animacje miejsca. Zakładając zmienność zjawisk w czasie, a także mając na uwadze ogólne założenia projektu zaproponowaliśmy koncepcję zróżnicowanej funkcjonalnie strefy, bezpośrednio odnoszącej się do jej otoczenia. Powstałe w wyniku analiz warstwy programowe połączone zostały poprzez wprowadzenie wiążących punktów węzłowych. Skrzyżowanie funkcji pozwala na tworzenie się przypadkowych interakcji zwiększających zainteresowanie przestrzenią oraz utrzymujących stałą animację kąpieliska. Autonomiczność oraz różnorodność zakresu działania poszczególnych funkcji takich jak gastronomia, trasy rowerowe czy punkty widokowe umożliwia aktywność przestrzeni niezależną od zmiennych takich jak pogoda czy pora dnia. Taki koncept programowy sprawia, że teren kąpieliska jest stale aktywny, a swoją aktywnością przyciąga kolejnych użytkowników – rowerzystów potrzebujących chwili przerwy, spacerowiczów, którzy przystanęli na chwilę by podziwiać piękne widoki, czy rodziny które po weekendowym obiedzie w całorocznej restauracji postanowiły skorzystać z pięknej pogody i przejść się wokół jeziora.

RECEPTA

Aby możliwe było wykorzystanie w efektywny sposób systemu basenu ekologicznego proponowana koncepcja zakłada domknięcie kwartałów wody poprzez rozbudowanie istniejącej infrastruktury pomostów oraz instalację basenów regenerujących po obu stronach kąpieliska. Ograniczenie niekontrolowanego przepływu wody oraz wymiana podłoża kąpieliska pozwala na racjonalną filtrację, a co za tym idzie umożliwia poprawę stanu czystości wody w obrębie pomostów i plaży. Główną zaletą takiego systemu jest brak konieczności stosowania substancji chemicznych do oczyszczania jeziora. Woda w zbiorniku jest filtrowana naturalnie, a za jej oczyszczanie odpowiadają specjalnie dobrane rośliny repozycyjne nasadzone w substratach mineralnych, filtry mechaniczno-biologiczne oraz ekologiczne filtry bagienne. Dodatkową zaletą zastosowania takiej technologii jest uporządkowanie linii brzegowej stref bezpośrednio sąsiadujących z plażą, a co za tym idzie uzyskanie pięknego otoczenia dla multifunkcjonalnej strefy. Takie zwiększenie atrakcyjności przestrzeni przyciągnie zarówno mieszkańców jak i inwestorów pragnących otwierać nowe punkty gastronomiczne. Piękne kąpielisko oraz całoroczna gastronomia stanowią główne punkty węzłowe dla całości wielowarstwowego założenia programowego. Jego urozmaicenie pomocne w generowaniu nowych interakcji stanowią nowe elementy rozbudowanego układu pomostów, wypożyczalnie sprzętu oraz punkty widokowe.